SGK ve Emeklilik
İşsizlik maaşı şartları 2026: Çıkış kodu, prim günü ve ödenek tutarı
İşsizlik maaşı için 120 gün, 600 gün ve 30 gün kuralları, hangi çıkış kodlarının hak kazandırdığı ve 2026'da ödeneğin son net maaşın ne kadarına denk geldiği örnek tablolarla.
Yıl sonu yaklaşırken işten çıkarılan ya da sözleşmesi biten çalışanların aklındaki ilk soru genelde aynı: İşsizlik maaşı alabilir miyim, alırsam ne kadar? Cevap üç şeye bağlı. İşten nasıl ayrıldığınız, son üç yılda kaç gün prim ödendiği ve son dört aydaki brüt kazancınız. Aşağıda şartları sırayla açıkladık, ödeneğin tutarını da sitedeki bordro motoruyla 2026 parametreleriyle hesapladık.
Dört şartın hepsi aynı anda aranır
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'na göre işsizlik ödeneği için şu koşulların birlikte sağlanması gerekir:
- Kendi istek ve kusurunuz dışında işsiz kalmak. İşverenin haklı sebep göstermeden çıkarması, belirli süreli sözleşmenin bitmesi, işyerinin kapanması gibi.
- Son 120 gün kesintisiz çalışmış olmak. İş sözleşmesinin sona ermesinden önceki son 120 gün boyunca hizmet akdine tabi olarak çalışmış ve prim ödenmiş olması gerekir.
- Son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi. Bu sürenin içine son 120 gün de dahildir.
- 30 gün içinde İŞKUR'a başvurmak. Başvuru, sözleşmenin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde doğrudan ya da elektronik ortamda yapılır.
Başvuruyu geciktirmek hakkı tamamen düşürmez ama pahalıya patlar. Mücbir sebep yoksa geciktiğiniz gün sayısı, alacağınız toplam ödenek süresinden düşülür. 30 gün geç başvuran biri, 300 günlük hakkının 270 gününü alabilir.
Çıkış kodu her şeyi belirler
İşveren, işten ayrılışı 10 gün içinde SGK'ya bir çıkış koduyla bildirir. İŞKUR başvurunuzu bu koda bakarak değerlendirir. Sık karşılaşılan kodlar ve işsizlik ödeneği açısından sonuçları:
| Kod | Ayrılış nedeni | Ödenek |
|---|---|---|
| 03 | Çalışanın istifası | Hak kazanılmaz |
| 04 | İşverenin haklı sebep göstermeden feshi | Hak kazanılır |
| 05 | Belirli süreli sözleşmenin sona ermesi | Hak kazanılır |
| 12 | Askerlik | Hak kazanılır |
| 15 | Toplu işçi çıkarma | Hak kazanılır |
| 17 | İşyerinin kapanması | Hak kazanılır |
| 18 | İşin sona ermesi | Hak kazanılır |
| 22 | Diğer nedenler | Hak kazanılmaz |
| 24 | Çalışanın sağlık nedeniyle feshi | Hak kazanılır |
| 25 | Çalışanın, işverenin ahlak ve iyi niyete aykırı davranışı nedeniyle feshi | Hak kazanılır |
| 29 | İşverenin, çalışanın ahlak ve iyi niyete aykırı davranışı nedeniyle feshi | Hak kazanılmaz |
Tabloda dikkat edilmesi gereken iki ayrıntı var. Birincisi, istifa her zaman 03 değildir. Maaşı ödenmeyen, fazla mesaisi karşılıksız bırakılan ya da hakarete uğrayan çalışan sözleşmesini haklı nedenle feshederse bu 25 kodlu bir ayrılıştır ve ödenek hakkı doğar. Bu yüzden istifa dilekçesinde fesih nedenini açıkça yazmak önemli. İkincisi, işveren yanlış kod girdiyse bildirimi 10 gün içinde elektronik ortamda düzeltebilir. Bu süre geçtiyse düzeltme için belge gerekir, uyuşmazlık sürerse yol iş mahkemesidir.
Karşılıklı anlaşmayla ayrılma (ikale) ve sıradan istifa ödenek hakkı doğurmaz. İşe girerken imzalatılan tarihsiz istifa dilekçeleri de bu yüzden ciddi bir risktir.
Editör notu: Genelde çıkış kodu hatası kurumsal firmalarda olmaz ama siz yine de bunu kontrol etmeyi unutmayın.
Kaç ay ödenir?
Ödeme süresi, son üç yılda ödenen işsizlik sigortası primi gün sayısına göre üç kademedir:
| Son 3 yılda prim günü | Ödeme süresi |
|---|---|
| 600 – 899 gün | 180 gün (6 ay) |
| 900 – 1.079 gün | 240 gün (8 ay) |
| 1.080 gün ve üzeri | 300 gün (10 ay) |
Prim gün sayınızı e-Devlet'teki SGK hizmet dökümünden kontrol edebilirsiniz. 600 günün altında kalan biri, diğer şartları sağlasa bile ödenek alamaz.
Tutar nasıl hesaplanır?
Günlük ödenek, son dört aylık prime esas kazançların günlük ortalamasının yüzde 40'ıdır. Pratikte bu, son dört ayın aylık ortalama brüt kazancının yüzde 40'ı demektir. Tutar, brüt asgari ücretin yüzde 80'ini geçemez. 2026'da brüt asgari ücret 33.030 TL olduğu için aylık brüt tavan 26.424 TL.
Ödenekten gelir vergisi ve SGK primi kesilmez. Kanun yalnızca damga vergisini sayar (binde 7,59). Nafaka borcu dışında haczedilemez ve başkasına devredilemez.
Aşağıdaki tablo sitedeki hesaplama motoruyla üretildi. Varsayım: Son dört ayın brüt kazancı her ay aynı.
| Son 4 ay ortalama brüt | Aylık brüt ödenek | Damga vergisi | Aylık net ödenek | 6 ay toplam | 10 ay toplam |
|---|---|---|---|---|---|
| 33.030 TL (asgari ücret) | 13.212,00 TL | 100,28 TL | 13.111,72 TL | 78.670,33 TL | 131.117,21 TL |
| 45.000 TL | 18.000,00 TL | 136,62 TL | 17.863,38 TL | 107.180,28 TL | 178.633,80 TL |
| 60.000 TL | 24.000,00 TL | 182,16 TL | 23.817,84 TL | 142.907,04 TL | 238.178,40 TL |
| 66.060 TL | 26.424,00 TL | 200,56 TL | 26.223,44 TL | 157.340,65 TL | 262.234,42 TL |
| 90.000 TL | 26.424,00 TL | 200,56 TL | 26.223,44 TL | 157.340,65 TL | 262.234,42 TL |
66.060 TL, tavanın devreye girdiği eşik. Bu tutarın üzerinde kazanan herkes aynı ödeneği alır.
Ödenek, maaşınızın ne kadarını karşılar?
Brüt kazancın yüzde 40'ı kulağa düşük geliyor. Ama maaştan kesilen SGK primi ve gelir vergisi ödenekten kesilmediği için nete oranı daha yüksek çıkıyor. Aynı brüt ücretle 2026'nın tamamında çalışan birinin yıllık ortalama net maaşıyla aylık net ödeneği karşılaştırdık:
| Aylık brüt ücret | Yıllık ortalama net maaş | Aylık net ödenek | Ödeneğin nete oranı |
|---|---|---|---|
| 33.030 TL | 28.075,50 TL | 13.111,72 TL | %46,7 |
| 45.000 TL | 35.780,09 TL | 17.863,38 TL | %49,9 |
| 60.000 TL | 44.973,74 TL | 23.817,84 TL | %53,0 |
| 66.060 TL | 48.687,97 TL | 26.223,44 TL | %53,9 |
| 90.000 TL | 63.361,04 TL | 26.223,44 TL | %41,4 |
Oran, tavana kadar yükselir, tavandan sonra hızla düşer. Asgari ücretin iki katı civarında kazanan biri net maaşının yarısından biraz fazlasını alırken, daha yüksek ücretlilerde ödenek gelirin daha küçük bir kısmını karşılar. Bütçe yaparken bu farkı hesaba katmak gerekir.
Tavan asgari ücrete bağlı olduğu için yeni yılda asgari ücret değiştiğinde ödeneğin üst sınırı da değişir. 2027 asgari ücreti henüz açıklanmadı.
Ödeme sırasında bilmeniz gerekenler
- Ödeme takvimi: Ödenek her ayın 5'inde aylık olarak ödenir. Başvurular, takip eden ayın sonuna kadar sonuçlandırılır.
- Genel sağlık sigortası: Ödenek alınan süre boyunca 5510 sayılı Kanun kapsamındaki primler İşsizlik Sigortası Fonu'ndan ödenir. Sağlık hizmetinden yararlanmaya devam edersiniz.
- Yeni işe girmek: Gelir getirici bir işte çalışmaya başladığınızda ödenek kesilir. Bunu İŞKUR'a bildirmezseniz fazla ödenen tutar yasal faiziyle geri istenir.
- İş ve kurs teklifleri: İŞKUR'un mesleğinize uygun, son ücretinize ve çalışma koşullarınıza yakın, ikamet ettiğiniz belediye sınırları içindeki bir iş teklifini geçerli neden olmadan reddederseniz ödenek kesilir. Önerilen eğitime katılmamak ya da yarıda bırakmak da kesinti nedenidir.
- Emekli aylığı: Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan yaşlılık aylığı almaya başlamak ödeneği sona erdirir.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır. Kesin hak sahipliği ve ödenek tutarını İŞKUR belirler. Çıkış kodunuzla ilgili bir uyuşmazlık varsa bir iş hukuku avukatına danışmanız iyi olur.
Sık sorulan sorular
İstifa eden işsizlik maaşı alabilir mi? Sıradan istifada alamaz. Ancak ücretin ödenmemesi, sağlık nedenleri ya da işverenin ahlak ve iyi niyete aykırı davranışı gibi haklı nedenlerle yapılan fesihlerde ödenek hakkı doğar. Kıdem tazminatı tarafı için istifa ve kıdem tazminatı rehberimize bakabilirsiniz.
Son 120 günde birkaç gün raporlu olmam sorun olur mu? 120 gün şartı, bu sürede hizmet akdine tabi olarak çalışmış olmayı arar. Raporlu ya da ücretsiz izinli günlerinizin değerlendirmeyi nasıl etkileyeceğini başvuru öncesinde İŞKUR'a sormanız en sağlıklı yol.
Kıdem tazminatı almak işsizlik maaşını engeller mi? Hayır. Kıdem ve ihbar tazminatı işverenin ödediği alacaklardır, işsizlik ödeneği ise fondan ödenir. Şartları sağlayan biri hem tazminatını hem ödeneğini alabilir.
İşsizlik maaşı bitmeden yeni işe girersem kalan hakkım yanar mı? Ödenek, işe başladığınız tarihte kesilir. Kalan sürenin sonraki bir işsizlikte nasıl değerlendirileceği yeni işteki çalışma sürenize bağlıdır, bunu İŞKUR'dan teyit etmeniz gerekir.
Kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Kendi durumunuz için işvereninizin bordro birimine, bir mali müşavire veya avukata danışınız.